Św. Józef z Baborowa

Baborów – to kilkutysięczne miasteczko położone nad rzeką Psiną na Ziemi Głubczyckiej w woj. opolskim (niegdyś własność ss. Dominikanek z Raciborza). To tutaj na dobrze rozwinięty kult św. Józefa i MB Szkaplerznej „natrafili” Karmelici osiedlając się w Baborowie w roku 1946. Baborowski kościół przez miejscowych nazywany spontanicznie “Józefkiem”, swoiście emanuje “ciepłem” swej architektury, niosąc prostotę nie pozbawioną elegancji form. Słusznie uchodzi za najpiękniejszą budowlę z drewna na Płaskowyżu Głubczyckim, jednocześnie za jedną z najbardziej okazałych świątyń drewnianych doby baroku, na Śląsku Opolskim. “Jest rzeczywiście wytworem prawdziwej sztuki ludowej i świadczy o subtelnym, nie zmanierowanym wyczuciu stylu ówczesnych ludzi. Dlatego też na każdym zwiedzającym wywiera wielkie wrażenie. Jest przy tym pięknie usytuowany, na małym wzniesieniu jak strażnik naszego cmentarza, otoczony starymi lipami, brzozami i drzewami morwowymi” – tak opisywało kościół anonimowe pióro przed wielu, wielu laty.

Św. Józef

Pierwszy kościółek powstał w tym miejscu w r. 1670, jako tzw. kościół odpustowy, usytuowany poza wsią – od początku dedykowany św. Józefowi, Oblubieńcowi NMP i Stróżowi Pana Jezusa.  Natomiast ten, który zachował się do naszych czasów p.w. św. Józefa i Barbary zbudowany został z ciosowego drewna modrzewiowego na kamiennej podmurówce w latach 1700 – 1702, za sprawą proboszcza Baborowa ks. Szymona Piotra Motlocha. Kształt korpusu kościoła zbliżony jest do krzyża greckiego. W swojej historii kościół wiele razy cudem uniknął pożarów, jakie nawiedzały Baborów. Być może wpływ na to miało umiejscowienie go poza osadą. Na początku XIX w. rozpoczęto starania o utworzenie dookoła kościoła cmentarza. W sierpniu 1876 r. w wyniku złego stanu i groźby zawalenia się rozebrana została mniejsza dachowa wieżyczka. W 1890 r. dach gontowy zastąpiono pokryciem łupkowym. Front budowli został odnowiony w 1896 r. Z inicjatywy ówczesnego proboszcza – ks. Henryka Kloske, w 1912 r. przeprowadzono gruntowny remont zabytku i wtedy na fasadzie kościoła pojawił się relief św. Józefa z Dzieciątkiem na ręce (w złotej mandorli). Od 1946 r. do dnia dzisiejszego opiekę nad kościołem sprawują OO. Karmelici. W latach 1995 – 1996 przeprowadzone zostały ostatnie prace konserwatorskie. We wnętrzu zobaczyć można niezwykle cenną, barokową polichromię, ołtarz główny dedykowany św. Józefowi i boczne: jeden dedykowany MB Szkaplerznej a drugi św. Walentemu oraz drewnianą ambonę i inne obrazy, epitafia, ławki oraz chór muzyczny.

Polichromia obejmuje w całości sklepienie kolebkowe i częściowo ściany kościoła. Są to postacie ludzkie, ale też wiele motywów roślinnych i arabeskowych oraz kartuszów z inskrypcjami łacińskimi. W prezbiterium koresponduje ona z obrazem w ołtarzu głównym poświęconym Patronowi świątyni św. Józefowi. Na obrazie widzimy stojącą postać Oblubieńca NMP jak ukazuje swej Małżonce, Bogurodzicy pierścień – symbol wierności. A Maryja siedząc na tronie obejmuje stojące i wyciągające swe rączęta Dziecię Jezus. Na sklepieniu natomiast malowidło ukazuje św. Józefa z dorastającym Jezusem nie w warsztacie stolarskim, ale jakby w szkole – bowiem Jezus pisze coś na arkuszu papieru, a dokoła kilka postaci aniołków również z zapisanymi kartami, bądź wstęgami. Jeszcze w bocznym ołtarzu (MB Szkaplerznej) spotkać możemy figurę św. Józefa z Jezusem na ręku.

Matka Boża Szkaplerzna

Obok kultu św. Józefa, bardzo mocno rozwinął się tu kult MB Szkaplerznej, co widać w wielu miejscach baborowskiej parafii (zarówno w kościółku św. Józefa, jaki i w nowej murowanej świątyni w centrum miasteczka). W kościółku w transepcie po prawej stronie boczny ołtarz i wszelakie malowidła poświęcone są historii i duchowości szkaplerza karmelitańskiego. Na obrazie Matka Boża z Dzieciątkiem na kolanach siedząca na obłokach prawą ręką podaje szkaplerz, a Jezus prawą rączką błogosławi. Nad obrazem w zwieńczeniu owalne malowidło przedstawiające scenę gdzie Maryja ofiarowuje szkaplerz klęczącemu św. Szymonowi Stock. Na sklepieniu pokaźnej wielkości polichromia z wyobrażeniem MB Szkaplerznej, jako Orędowniczki dusz czyśćcowych. W dolnej części – antropomorficznie zilustrowane dusze ludzi w ogniu oczyszczającym, błagalnym spojrzeniem i wyciągniętymi rękami szukają pomocy u Maryi, która pochyla się i podaje im szkaplerz. Towarzyszą Jej w tym z boku ujęci święci orędownicy karmelitańscy pełni rozmodlenia. W górnej części Maryja w chwale nieba, stojąca na obłokach (również ze szkaplerzem) i adorujący, klęczący św. prorok Eliasz i św. Szymon Stock. Łacińska inskrypcja mówi o zbawczym znaczeniu szkaplerza i o tzw. „przywileju sobotnim”. Na ścianach zawieszone są dwa obrazy – jeden przedstawia w centrum dużą postać Karmelity i klęczące dwie postaci, nad którym widnieją dwaj władcy europejscy w postawie klęczącej adoracji Madonny: św. Edward wyznawca (król Anglii w XI w. – „który wiódł żywot bardziej mniszy, niż królewski”) i św. Ludwik, król Francji. W tle dostrzec można zarys średniowiecznego miasta warownego i dwa aniołki ze wstęgą z napisem łac. „święty szkaplerz, oto znak czci”; a drugi obraz prezentuje młodego siewcę z pokaźnym szkaplerzem na szyi (w centrum) i mniejsze sceny z cudami zdziałanymi za sprawą szkaplerza – za którymi stoi tak naprawdę Bóg Ojciec i Duch św. zsyłający z nieba promienie swej łaski ujęci w górnej części malowidła.

Również i w nowym, murowanym kościele nie brak jest akcentów szkaplerznych. W nawie głównej na sklepieniu dostrzec można owalne malowidło ze sceną podarowania szkaplerza przez Maryję św. Szymonowi Stock, w nawie bocznej stoi piękna chorągiew z wizerunkiem MB Szkaplerznej; przy obrazie MB Częstochowskiej w kaplicy zawieszony jest pokaźnej wielkości szkaplerz karmelitański, jako wotum, a w otoczeniu kościoła – na jubileusz 750-lecia Szkaplerza św. (2001 r.) – stanęła figura MB Szkaplerznej.

Jest jeszcze wiele cennych i pięknych arcydzieł sztuki sakralnej, dla których warto nawiedzić te dwie świątynie baborowskie i zajrzeć na plebanię, gdzie przechowywana jest cenna XVII w. kopia obrazu MB z Passawy (znanego maryjnego sanktuarium w Niemczech).

o. Paweł Ferko OCD

fot. wikipedia


Wesprzyj dowolną kwotą rozwój naszego portalu i odbierz darmowy e-book „Opiekun Odkupiciela”Na zakończenie roku poświęconego św. Józefowi przeczytaj o Jego roli w Karmelu i poznaj naszych świętych, szczególnych jego czcicieli!”

Regulamin przekazywania darowizn online poprzez serwis PayU na rzecz Krakowskiej Prowincji Zakonu Karmelitów Bosych, z siedzibą przy ul. Glogera 5... Zobacz więcej

Regulamin przekazywania darowizn online poprzez serwis PayU na rzecz Krakowskiej Prowincji Zakonu Karmelitów Bosych, z siedzibą przy ul. Glogera 5 w Krakowie.

  1. Niniejszym regulamin określa warunki przekazywania darowizn online za pomocą formularza dostępnego na stronie www.karmel.pl poprzez operatora płatności PayU.
  2. Strona internetowa www.karmel.pl jest administrowana przez Krakowską Prowincję Zakonu Karmelitów Bosych, 31-222 Kraków, NIP: 945-18-40-422, tel. 12 416 85 41.
  3. Płatności online są obsługiwane przez operatora płatności PayU z siedzibą w Poznaniu, przy ul. Grunwaldzkiej 186, 60-166 (https://poland.payu.com).
  4. Darczyńcą może być pełnoletnia osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej, zwani dalej darczyńcą.
  5. Przekazane darowizny wykorzystane zostaną wyłącznie na cele statutowe Krakowskiej Prowincji Zakonu Karmelitów Bosych, w tym na działalność kultu religijnego, charytatywną, opiekuńczą, oświatową, kulturalną, pożytku publicznego, w zakresie opieki nad zabytkami oraz inną, zgodną z zasadami i potrzebami Krakowskiej Prowincji Zakonu Karmelitów Bosych.
  6. Darowizny można przekazywać 24 godziny na dobę. Krakowska Prowincja Zakonu Karmelitów Bosych nie odpowiada za przerwy w dostępie do serwisu PayU.
  7. Wpłat darowizn online dokonywane są z użyciem przelewu elektronicznego obsługiwanego przez PayU.
  8. W celu przekazania darowizny należy na stronie https://karmel.pl w module do płatności wpisać wysokość darowizny. Akceptacja niniejszego regulaminu następuje poprzez kliknięcie przycisku WSPIERAM w celu przekierowania do serwisu PayU.
  9. Wpłaty darowizn online dokonywane za pomocą płatności PayU nie podlegają zwrotom.
  10. Krakowska Prowincja Zakonu Karmelitów Bosych zapewnia ochronę danych osobowych otrzymanych od PayU zgodnie z Ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 10 maja 2018 r. oraz Ustawą o świadczeniu usług drogą elektroniczną z dnia 18 lipca 2002 r. Administratorem danych uzyskanych od PayU w procesie przekazywania darowizn online jest Krakowska Prowincja Zakonu Karmelitów Bosych. Administratorem danych uzyskanych w ramach usługi płatności online jest PayU.
  11. Krakowska Prowincja Zakonu Karmelitów Bosych zapewnia, iż dane osobowe darczyńców otrzymane od PayU przetwarzane będą wyłącznie dla celów realizacji umowy darowizny, w tym obsługi bankowej i księgowej darowizn, a także w celu realizacji uzasadnionego interesu Krakowskiej Prowincji Zakonu Karmelitów Bosych oraz z zachowaniem warunków określonych w klauzuli informacyjnej.
  12. Korzystanie z płatności online jest równoznaczne ze zgodą na przetwarzanie danych osobowych w celu realizacji tej płatności.
  13. Darczyńcy dokonujący płatności za pośrednictwem serwisu PayU mogą składać reklamację dotyczące Usługi Płatności PayU, jeżeli przekazana przez niego darowizna nie została zrealizowana lub została zrealizowane niezgodnie z Regulaminem dokonywania wpłat w serwisie PayU.