Rzym – Santa Maria della Scala

Matka Boża ze schodów

Zatybrze – była niegdyś najuboższą, ale i najbardziej malowniczą dzielnicą Rzymu. Wąskie, mroczne zaułki i najprzedniejsze jadło – to krótka charakterystyka tego miejsca, która do dziś jest aktualna. W pewnym domu prywatnym rodziny mieszkającej na Zatybrzu, widniało na ścianie podestu klatki schodowej malowidło przedstawiające Maryję karmiącą Dzieciątko Jezus. Uboga kobieta, która urodziła dziecko z upośledzeniem ciała i umysłu, bolejąc bardzo nad tym faktem przychodziła tu często na modlitwę błagalną szukając u Maryi-Matki pociechy i pomocy. I doświadczyła cudownego uzdrowienia swego dziecka – odtąd wizerunek ten otrzymał miano Santa Maria della Scala (czyli MB zez schodów) i wiele osób przybywało tutaj, aby oddać cześć Najświętszej Panience i wybłagać potrzebne łaski dla siebie, czy też bliskich. Łaskawość Maryi i coraz większa rzesza wiernych czcicieli zrodziła potrzebę wybudowania w tym miejscu kościoła i tak też się stało – a był to wiek XVI.

Budowa

Kościół ku czci MB zaprojektował Francesco da Volterra Capriano w 1593 r. i budowa ruszyła z kopyta, w 1597 r. piecza nad kościołem i dokończeniem prac została powierzona Karmelitom Bosym – a w zamyśle miał to być spory kompleks. Wyburzono więc wiele na wpółzniszczonych ubogich domów Zatybrza, by znaleźć odpowiednią przestrzeń dla kościoła, klasztoru i papieskiej apteki. Po śmierci architekta prace nad całością przejął Girolamo Rainaldi. Wizerunek „MB ze schodów” po zburzeniu okolicznych domów trafił do kościoła i znajduje się w lewej nawie kościoła. Kościół jest na planie krzyża łacińskiego z wąskimi nawami, w których usytuowane są boczne kaplice i ołtarze. Nad transeptem (skrzyżowanie naw na środku kościoła) góruje kopuła na ośmiokątnym tamburynie i mała podłużna latarnia, przez którą wpada nieco światła. Fasada kościoła raczej powściągliwa, dwukondygnacyjna, wysmukła. W dolnej kondygnacji pomiędzy pilastrami w kształcie kolumn jońskich, nad portalem wejściowym w niszy, znajduje się barokowa figura MB z Dzieciątkiem dzieła Francesco Cusarta z 1633 r. Wyższa kondygnacja również z pilastrami jońskich kolumn ograniczona jest po bokach gigantycznymi wolutami a u góry zwieńczona trójkątnym przyczółkiem z herbem pośrodku. Z boku kościoła XVII wieczny klasztor karmelitów bosych i połączony z nim – również z XVII w., sklep-apteka (dwukondygnacyjny).Ten na piętrze, przez stulecia (aż do 1954 r.) służył jako papieska apteka (zasilając w leki dwór papieski), zachowując swój przepiękny i oryginalny wystrój i umeblowanie do tej pory – można go zwiedzać jako muzeum. Jako aktualna apteka służy inny nowszy obiekt ulokowany na parterze. Specjalnością apteki była „teriaca” – mikstura z różnych ziół pomagająca na niezliczone dolegliwości.

Dekoracja

Wewnątrz kościoła znajduje się przepiękny ołtarz główny i po cztery kaplice-ołtarze w bocznych nawach. Nad ołtarzem głównym prace prowadził wspomniany już G. Rainaldi, który w centrum umieścił tabernakulum w kształcie świątyni, z attyką i kopułą wspartą na 16 korynckich, żłobionych kolumienkach z alabastru, wykładanych drogimi kamieniami (1653 r.). Wokół posągi 4 Ewangelistów z terakoty i Baranek Apokaliptyczny z brązu. Prezbiterium za ołtarzem głównym półkoliście zamknięte absydą z potężnych rozmiarów malowidłem MB Królowej Nieba w całej postaci po środku, a po bokach 4 inne malowidła: Chrzest Jezusa, Cud na weselu w Kanie Galilejskiej, Ostatnia Wieczerza i Wniebowstąpienie. Nie mogło zabraknąć tu również figur św. Józefa i św. Teresy od Jezusa. Kaplice wypełnione piękną polichromią dopasowaną tematycznie do patronatu, są jednocześnie grobowcami słynnych i zamożnych rodów.

Kaplice po lewej stronie: 1. „MB ze schodów” – otaczany największą czcią wizerunek namalowany na ścianie, łaskami słynący i przyozdobiony licznymi wotami; 2. Krzyża św. – Krucyfiks z brązu z marmurową postacią św. Jana od Krzyża; 3. Niepokalanego Poczęcia NMP – z 2 obrazami: Maryi Niepokalanej i Maryi Ukoronowanej; 4. MB Królowej Karmelu – ze sceną figuralną ofiarowania Szkaplerza św. Szymonowi Stock przez Maryję.

Kaplice po prawej stronie: 1. Św. Jana Chrzciciela – z XVII w. obrazem holenderskiego malarza Gerrita van Honthorsta; 2. Św. Jacka (polski akcent!!) – z figurami św. Jacka z MB Jackową oraz św. Katarzyny ze Sieny; 3. Św. Józefa – ze scenami z życia Opiekuna Jezusa takimi jak: sen Józefa, Święta Rodzina i zaślubiny z Maryją; 4. Wniebowzięcia NMP – z obrazami Narodzenia NMP i Zaśnięcia. Pod ołtarzem przeszklona trumienka z cenotafem (woskowa figura) św. Teresy od Dzieciątka Jezus.

Osobną dodatkową i największą kaplicę posiada św. Teresa od Jezusa. Na ścianach dużych rozmiarów liczne malowidła ze scenami z jej życia – zarówno świeckiego, jak i zakonnego. Ale najcenniejszy jest ołtarz zawierający w przeszklonym relikwiarzu prawą stopę wielkiej świętej mistyczki hiszpańskiej. Warta zobaczenia jest również niemal antyczna zakrystia ze stylowymi meblami i licznymi obrazami Maryi oraz świętych Zakonu karmelitańskiego.

Jest jeszcze jeden polski akcent związany z tym kościołem. Od roku 1664 jest to bowiem tytularny kościół jednego z kardynałów … i za sprawą pp. Jana Pawła II, 25 stycznia 2004 r. zaszczytu tego dostąpił ks. kard. Stanisław Nagy z Krakowa, ciesząc się nim aż do śmierci jaka nastąpiła 5 czerwca 2013 r.

o. Paweł Ferko OCD

fot. wikimedia


Wesprzyj dowolną kwotą rozwój naszego portalu i odbierz darmowy e-book „Opiekun Odkupiciela”Na zakończenie roku poświęconego św. Józefowi przeczytaj o Jego roli w Karmelu i poznaj naszych świętych, szczególnych jego czcicieli!”

Regulamin przekazywania darowizn online poprzez serwis PayU na rzecz Krakowskiej Prowincji Zakonu Karmelitów Bosych, z siedzibą przy ul. Glogera 5... Zobacz więcej

Regulamin przekazywania darowizn online poprzez serwis PayU na rzecz Krakowskiej Prowincji Zakonu Karmelitów Bosych, z siedzibą przy ul. Glogera 5 w Krakowie.

  1. Niniejszym regulamin określa warunki przekazywania darowizn online za pomocą formularza dostępnego na stronie www.karmel.pl poprzez operatora płatności PayU.
  2. Strona internetowa www.karmel.pl jest administrowana przez Krakowską Prowincję Zakonu Karmelitów Bosych, 31-222 Kraków, NIP: 945-18-40-422, tel. 12 416 85 41.
  3. Płatności online są obsługiwane przez operatora płatności PayU z siedzibą w Poznaniu, przy ul. Grunwaldzkiej 186, 60-166 (https://poland.payu.com).
  4. Darczyńcą może być pełnoletnia osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej, zwani dalej darczyńcą.
  5. Przekazane darowizny wykorzystane zostaną wyłącznie na cele statutowe Krakowskiej Prowincji Zakonu Karmelitów Bosych, w tym na działalność kultu religijnego, charytatywną, opiekuńczą, oświatową, kulturalną, pożytku publicznego, w zakresie opieki nad zabytkami oraz inną, zgodną z zasadami i potrzebami Krakowskiej Prowincji Zakonu Karmelitów Bosych.
  6. Darowizny można przekazywać 24 godziny na dobę. Krakowska Prowincja Zakonu Karmelitów Bosych nie odpowiada za przerwy w dostępie do serwisu PayU.
  7. Wpłat darowizn online dokonywane są z użyciem przelewu elektronicznego obsługiwanego przez PayU.
  8. W celu przekazania darowizny należy na stronie https://karmel.pl w module do płatności wpisać wysokość darowizny. Akceptacja niniejszego regulaminu następuje poprzez kliknięcie przycisku WSPIERAM w celu przekierowania do serwisu PayU.
  9. Wpłaty darowizn online dokonywane za pomocą płatności PayU nie podlegają zwrotom.
  10. Krakowska Prowincja Zakonu Karmelitów Bosych zapewnia ochronę danych osobowych otrzymanych od PayU zgodnie z Ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 10 maja 2018 r. oraz Ustawą o świadczeniu usług drogą elektroniczną z dnia 18 lipca 2002 r. Administratorem danych uzyskanych od PayU w procesie przekazywania darowizn online jest Krakowska Prowincja Zakonu Karmelitów Bosych. Administratorem danych uzyskanych w ramach usługi płatności online jest PayU.
  11. Krakowska Prowincja Zakonu Karmelitów Bosych zapewnia, iż dane osobowe darczyńców otrzymane od PayU przetwarzane będą wyłącznie dla celów realizacji umowy darowizny, w tym obsługi bankowej i księgowej darowizn, a także w celu realizacji uzasadnionego interesu Krakowskiej Prowincji Zakonu Karmelitów Bosych oraz z zachowaniem warunków określonych w klauzuli informacyjnej.
  12. Korzystanie z płatności online jest równoznaczne ze zgodą na przetwarzanie danych osobowych w celu realizacji tej płatności.
  13. Darczyńcy dokonujący płatności za pośrednictwem serwisu PayU mogą składać reklamację dotyczące Usługi Płatności PayU, jeżeli przekazana przez niego darowizna nie została zrealizowana lub została zrealizowane niezgodnie z Regulaminem dokonywania wpłat w serwisie PayU.