Gudogaj (Białoruś)

15 lipca 2007 r. w maleńkiej wiosce położonej w dawnym powiecie oszmiańskim, w diecezji grodzieńskiej, na Białorusi miała miejsce podniosła uroczystość – koronacja koronami papieskimi cudownego obrazu MB Gugogajskiej. Czczona tu od wieków jako MB Szkaplerzna otrzymała korony z rąk ks. kard. Kazimierza Świątka w przededniu Jej patronalnego odpustu (16 lipca). Świadkami tego wydarzenia było kilkanaście tysięcy wiernych zgromadzonych przy ołtarzu polowym – przybyłych z Białorusi, Litwy, Rosji, Polski i Włoch. Homilię dotykającą głębi spraw Bożych (przykazania i sakramenty) i ludzkich (miłość, sprawiedliwość, wierność, oddanie) mających zjednoczenie w osobie Maryi, wygłosił abp Tadeusz Kondrusiewicz z Moskwy. Kustoszami tego miejsca od XVIII w. (z przerwą na lata zaborów, wojen światowych i panowania komunizmu) są karmelici bosi – apostołowie Szkaplerza św. Z tej racji udział w koronacji wziął również Generał Zakonu o. Luis Arostegui Gamboa. Oto krótka historia ikony Eleusy (Matki czułej i miłującej) i Jej braci bosych.

Spotkanie

O tym, że Maryja sama wybiera sobie miejsca, osoby i czas sposobny wiemy z historii zjawień, miejsc świętych, żywotów ludzi zwykłych i niezwykłych. Takim miejscem bez wątpienia jest i Gudogaj (Gudohaje), z największym skarbem jaki posiada – łaskami słynącą ikoną Matki Bożej (powstałej ok. XV w., wzorowanej na obrazie MB Włodzimierskiej – Dzieciątko tuli się do policzka Matki obejmując Ją czule za szyję). Podanie głosi, iż w leśnej głuszy w dobrach dworskich Polany i Bernaciszek mieszkał w leśniczówce pobożny człowiek. W cudowny sposób znalazła się u niego ikona Bożej Matki i odtąd (XVI w.) okoliczny lud nawiedzał to miejsce określając go mianem „buda w gaju” (Budogaj). Stąd dzisiejsza nazwa – Gudogaj. Dobra te w ciągu XVI-XVIII wieku często zmieniały swoich właścicieli, aż w 1735 r. przeszły w ręce Woynów, herbu Trąby. Również i obraz przechodził różne koleje losu: będąc w prywatnych rękach był podarowywany, odkupywany, wykradany. Jego cześć i sława upraszały się o zbudowanie dlań świątyni. Stało się za sprawą Ludwiki Anny z Sulistrowskich Koziełło Poklewskiej, (później Woynowej) starościny dziśnieńskiej, która dla stałej modlitewnej pamięci o swym pierwszym mężu (który zginął nie pojednawszy się z Bogiem i często się jej śnił) ufundowała kaplicę i tam umieściła obraz. Kolejnym ukłonem w stronę „łaskawej Pani” było przyozdobienie Jej wizerunku w wotywną sukienkę w 1746 r. W 1763 r. sprowadzeni zostali do Gudogaja karmelici bosi i wkrótce otrzymali ufundowany kościół i klasztor. W 1764 r. w uroczystej procesji, obraz został przeniesiony do nowej świątyni. Tak opisał to kronikarz klasztorny: „Całe Gudohaje przybrały uroczysty wygląd, wzniesiono bramy na miejscach przemówień, które zostały pięknie przyozdobione. Cała droga od wejścia do kościoła na kilka stadiów była wysłana dywanami i kwiatami… Melodyjna muzyka mieszała się z dźwiękiem dzwonów kościelnych”. Obraz umieszczono w ołtarzu głównym drewnianej jednonawowej świątyni. W 1777 r. została erygowana parafia obejmujące kilka znaczniejszych dworów: Dejnów Sulistrowskiego i Kurkowskiego, Polany Staniewicza, Daniusze Lenkowskich, Hermaniszki Larkowicza, Suchodoły Gąsiewskiego i inne. Przy klasztorze mieścił się szpital dla ubogich i szkoła dla sierot, którymi opiekowali się zakonnicy. Wierni apostołowie szkaplerza świętego gorliwie szerzyli kult Maryi (wydając broszurki, obrazki, medaliki) zdobywając dla swej Matki i Siostry nowe zastępy czcicieli (bractwa szkaplerzne), przybywających do Jej „tronu łaski” nawet z odległych terenów. Pod troskliwą opieką Zakonu braci bosych Najświętszej Maryi Panny z Góry Karmel cudowny obraz przebywał do kasaty klasztoru w 1832 r. (na skutek represji po Powstaniu Listopadowym).

Rozłąka

Po zamknięciu przez rząd carski klasztoru i kościoła słynący łaskami obraz Matki Bożej Gudogajskiej „wraz z wotami zdobiącymi go, z wielkim płaczem i boleścią” został w procesji przeniesiony do kościoła w Oszmianie i tam pozostawał do roku 1907. Ostatni przeor gudogajski, o. Urban od św. Spiridiona (Klepacki), nie mogąc rozstać się z Maryją przeniósł się wraz z Nią do Oszmiany i pozostał tam – będąc wikarym, z przywilejem noszenia habitu karmelitańskiego – jako stróż i opiekun aż do śmierci. Jednakże i tutaj święta maryjne gromadziły rzesze wiernych czcicieli Niepokalanej Dziewicy. O żywym kulcie świadczą zachowane do dziś po domach liczne obrazki z podobizną MB Gudogajskiej.

Powrót

Po wskrzeszeniu parafii w Gudogaju w 1906 r. staraniem wiernych i pierwszego proboszcza ks. Feliksa Mingina, rok później udało się na powrót sprowadzić z Oszmiany cudowną ikonę Maryi i zawiesić w ołtarzu głównym odnowionej drewnianej świątyni. Kult przybiera na sile i w okresie międzywojennym rodzi się projekt, aby rozbudować kościół i utworzyć sanktuarium MB Gugogajskiej. Niestety II wojna światowa i lata komunistycznego reżimu Związku Radzieckiego, który wchłonął te tereny tworząc Białoruska Republikę zniweczyły te plany. W latach 60-tych i 70-tych dzięki ofiarnej postawie ks. Adama Wojciechowskiego wobec napadów, pobić, włamań i kradzieży oraz dzięki heroizmowi sióstr dominikanek żyjących w przebraniu świeckim i opiekujących się świątynią udało się ją ocalić i podtrzymać życie wiernych. Po śmierci ks. Adama w 1973 r. parafia nie ma stałego proboszcza, aż do powrotu karmelitów bosych w 1990 r. Już jednak rok wcześniej docierają tutaj na „akcje wakacyjne”, czy też „świąteczne” pierwsi karmelici. Włączają się w to duchowe odrodzenie również Karmelitanki Dzieciątka Jezus (które pod koniec 1991 r. na stałe osiądą w Gudogaju) i świeccy wolontariusze. Odtąd rozpoczyna się na nowo duszpasterska posługa i pomoc charytatywna „pod okiem” Maryi dla okolicznej ludności. Działalność ta – choć wciąż niełatwa ze względu na dyktaturę Łukaszenki – przynosi konkretne owoce: rozwój parafii i sanktuarium, powołania zakonne i kapłańskie, nowe publikacje książkowe i obrazki. Na uroczystości maryjne przybywają hierarchowie diecezjalni i zakonni (trzykrotnie o. Generał Karmelitów bosych). Z myślą o koronacji, w Roku Jubileuszowym (2000 r.) została poddana renowacji ikona Matki Bożej, odnowiony zostaje drewniany kościółek i dzwonnica, rozbudowany klasztor. W październiku 2003 r. udała się do Rzymu delegacja (na czele z proboszczem o. Kazimierzem Morawskim, który jest tu niemal od początku) z koronami i prośbą o błogosławieństwo. Ojciec Święty Jan Paweł II usłyszawszy, że to korony dla MB Szkaplerznej, na Białoruś – uczynił znak krzyża i wypowiedział sakramentalne: Błogosławię.

o. Paweł Ferko OCD


Wesprzyj dowolną kwotą rozwój naszego portalu i odbierz darmowy e-book „Opiekun Odkupiciela”Na zakończenie roku poświęconego św. Józefowi przeczytaj o Jego roli w Karmelu i poznaj naszych świętych, szczególnych jego czcicieli!”

Regulamin przekazywania darowizn online poprzez serwis PayU na rzecz Krakowskiej Prowincji Zakonu Karmelitów Bosych, z siedzibą przy ul. Glogera 5... Zobacz więcej

Regulamin przekazywania darowizn online poprzez serwis PayU na rzecz Krakowskiej Prowincji Zakonu Karmelitów Bosych, z siedzibą przy ul. Glogera 5 w Krakowie.

  1. Niniejszym regulamin określa warunki przekazywania darowizn online za pomocą formularza dostępnego na stronie www.karmel.pl poprzez operatora płatności PayU.
  2. Strona internetowa www.karmel.pl jest administrowana przez Krakowską Prowincję Zakonu Karmelitów Bosych, 31-222 Kraków, NIP: 945-18-40-422, tel. 12 416 85 41.
  3. Płatności online są obsługiwane przez operatora płatności PayU z siedzibą w Poznaniu, przy ul. Grunwaldzkiej 186, 60-166 (https://poland.payu.com).
  4. Darczyńcą może być pełnoletnia osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej, zwani dalej darczyńcą.
  5. Przekazane darowizny wykorzystane zostaną wyłącznie na cele statutowe Krakowskiej Prowincji Zakonu Karmelitów Bosych, w tym na działalność kultu religijnego, charytatywną, opiekuńczą, oświatową, kulturalną, pożytku publicznego, w zakresie opieki nad zabytkami oraz inną, zgodną z zasadami i potrzebami Krakowskiej Prowincji Zakonu Karmelitów Bosych.
  6. Darowizny można przekazywać 24 godziny na dobę. Krakowska Prowincja Zakonu Karmelitów Bosych nie odpowiada za przerwy w dostępie do serwisu PayU.
  7. Wpłat darowizn online dokonywane są z użyciem przelewu elektronicznego obsługiwanego przez PayU.
  8. W celu przekazania darowizny należy na stronie https://karmel.pl w module do płatności wpisać wysokość darowizny. Akceptacja niniejszego regulaminu następuje poprzez kliknięcie przycisku WSPIERAM w celu przekierowania do serwisu PayU.
  9. Wpłaty darowizn online dokonywane za pomocą płatności PayU nie podlegają zwrotom.
  10. Krakowska Prowincja Zakonu Karmelitów Bosych zapewnia ochronę danych osobowych otrzymanych od PayU zgodnie z Ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 10 maja 2018 r. oraz Ustawą o świadczeniu usług drogą elektroniczną z dnia 18 lipca 2002 r. Administratorem danych uzyskanych od PayU w procesie przekazywania darowizn online jest Krakowska Prowincja Zakonu Karmelitów Bosych. Administratorem danych uzyskanych w ramach usługi płatności online jest PayU.
  11. Krakowska Prowincja Zakonu Karmelitów Bosych zapewnia, iż dane osobowe darczyńców otrzymane od PayU przetwarzane będą wyłącznie dla celów realizacji umowy darowizny, w tym obsługi bankowej i księgowej darowizn, a także w celu realizacji uzasadnionego interesu Krakowskiej Prowincji Zakonu Karmelitów Bosych oraz z zachowaniem warunków określonych w klauzuli informacyjnej.
  12. Korzystanie z płatności online jest równoznaczne ze zgodą na przetwarzanie danych osobowych w celu realizacji tej płatności.
  13. Darczyńcy dokonujący płatności za pośrednictwem serwisu PayU mogą składać reklamację dotyczące Usługi Płatności PayU, jeżeli przekazana przez niego darowizna nie została zrealizowana lub została zrealizowane niezgodnie z Regulaminem dokonywania wpłat w serwisie PayU.